Uzman Psikiyatrist
Dr. F. Volkan YÜKSEL
BEDEN SAĞLIĞIMIZ ÖNEMLİ, YA RUH SAĞLIĞIMIZ ?

PANİK ATAK ve PANİK BOZUKLUK

Panik Atak ve Panik Bozukluk toplumumuzda psikiyatrik hastalıklar arasında en sık görülenlerdendir. Bu sebeple halkımız arasında en çok bilinen, en çok ismi duyulan hastalıklar arasındadır. Fakat ne yazık ki (aynı depresyonda olduğu gibi) en sık yanlış kullanılan kavramlardan da birisidir. Hemen her türlü psikiyatrik hastalığa, psikiyatrik belirtiye Panik Atak adı konulmakta ve en ufak bir gerginlik yaşandığında Panik Atak hastasıyım şeklinde ifadeler kullanılmaktadır.

Panik Atağı Nedir?

Yoğun korku ve huzursuzluk durumunun olduğu, aniden başlayıp, rahatsızlığın en geç 10 dakika içinde en üst düzeye ulaştığı ve 13 belirtiden, en az 4’ünün bulunduğu bir kaygı nöbetidir. Bu 13 belirti şunlardan oluşmaktadır:

1- çarpıntı, kalp hızında artış, kalp seslerini duyuyor gibi hissetme
2- terleme
3- titreme veya sarsılma hissi
4- boğulma ya da nefes alamama, nefesinin yetmediği hissi

5- tıkanma, soluğun kesilmesi hissi
6- göğüste ağrı veya göğüste bir rahatsızlık hissi
7- bulantı ya da karında ağrı ya da karında bir rahatsızlık hissi
8- bas dönmesi, dengesizlik, basta sersemlik hissi, bayılma hissi, yere düşecek gibi olma
9- çevreyi olduğundan farklı, sanki gerçek değil gibi hissetme ya da kendini çevredekilerden ayrılmış, olağandışı, farklı bir şekilde algılama hali
10- kontrolünü kaybetme, delireceğini düşünme seklinde bir korku
11- o anda kalp krizi geçireceği ya da öleceği korkusu
12- uyuşma, hissizlik, yanma, karıncalanma hisleri
13- üşüme, ürperme, soğuk ya da sıcak basmaları, başından aşağı kaynar su dökülmüş veya hamama girmiş gibi olma

Panik Atak Hangi Bozukluklarda Görülebilir ?

Panik Atak; depresyon, panik bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, sosyal fobi ve diğer fobiler, obsesif kompulsif bozukluk, yas süreci, madde kullanımı gibi psikiyatrik hastalıklarda görülebilir.


Bir panik atak sebepsiz olarak aniden başlayabileceği gibi, belli bazı durum ya da ortamlarla ilişkili de olabilir. Örnek olarak korkulan bir hayvan (örümcek, kedi, köpek, fare, yılan görmek gibi), kalabalık bir ortamda bir faaliyet (konuşma, yemek yeme vb) gibi bir durumu takiben de başlayabilir.

Panik Bozukluk:

Yukarıda belirtilmiş olan panik atakların;

·         aniden, beklenmedik zamanlarda ve tekrarlayarak oluşması,

·         en az 1 ay süreyle bu atakların tekrarlayacağı yönünde sürekli bir kaygı,

·         atağın sonunda olabileceğini düşündüğü şeyler (ölmek, delirmek, kalp krizi geçirmek seklinde) ile ilgili kaygı duyma,

·         bu ataklarla ilgili olarak bazı davranışlarında değişiklikler yapma (evden yalnız çıkmama, kalabalık yerlere-asansöre girmeme gibi) şeklindeki bir rahatsızlıktır.

 

Görülme Sıklığı:

Panik Atak görülme sıklığı % 20-30 arasındadır. Tahmin edileceği üzere durumun Panik Bozukluk haline gelmesi daha düşük bir olasılıktır ve yaklaşık % 10 civarındadır.

Her iki durum da kadınlarda daha sık görülür. Özellikle “ayrıntıcı, ince huylu, titiz, mükemmeliyetçi, her şey zamanında-düzenli olsun diyen, boş ver diyemeyen” kişilerde daha sık görülür.

Agorafobi:

Panik bozukluk; agorafobili ya da agorafobisiz olabilmektedir.

Agorafobi sözcüğü eski Yunanca’dan köken almaktadır. “Agora”; pazar yeri, toplantı yeri, geniş meydan anlamına; fobi ise korku anlamına gelmektedir.

Kişi yalnız kalmaktan, kaçmanın, o ortamdan uzaklaşmanın kolay olmayacağı ya da her hangi bir rahatsızlık hissetme anında yardım alamayacağı topluma açık yerlerde olmaktan korku duymaktadır.
Bu kişilerde gördüğümüz bazı ortak özellikler arasında;

·         tek başına dışarıya çıkamama ve yanlarına başka bir kişiyi de alma,

·         kalabalık caddelerden geçememe, kalabalık mağaza, marketlere girememe,

·         kapalı ortamlar (tünel, köprü ve asansörler gibi) ve kapalı araçlar (metro, otobüs, uçak gibi) dan kaçınma sayılabilir.

·         İleri aşamalarda kişiler evlerinden çıkmayı reddedip, çevrelerindekileri de kendileri gibi evde tutmaya zorlayabilirler.

·         Sosyal ilişkiler bozulup, boşanmalara yol açabilir.

Tedavi:

Panik Atak ve Panik Bozukluk ne yazık ki sık görülen rahatsızlıklardır. Sevindirici olan ise tedaviye yanıt oranı çok yüksektir, % 90 civarındadır.

Tedavi; ilaç tedavisi ve psikoterapi ile yapılmaktadır. Kullanılan ilaçlar gayet güvenlidir, doktor kontrolünde alındığında bağımlılık yapma riskine sahip değildirler. İlaçlar en az 6 ay süreyle kullanılmalı ve muhakkak doktor kontrolünde bırakılmalıdır.

Psikoterapide ise bilişsel-davranışçı ve dinamik yönelimli psikoterapiler etkilidir. Et etkili sonuç psikoterapinin ilaç tedavisi ile kombine edilmesiyle alınır.

 

                                                                            

Her Hakkı Saklıdır Dr. F. Volkan YÜKSEL © 2017
 
Şirinyalı Mah. İsmet Gökşen Caddesi Orkide Apartmanı No:37/1
Muratpaşa Antalya Türkiye
Tel : 0242 316 21 22 - 0242 746 47 00
0530 466 98 87